Waarom hebzucht geen protestantse uitvinding is

NicoleDe Reformatie blijkt deels –in haar onbedoelde gevolgen– mislukt, aldus dr. Bart Jan Spruyt in zijn prikkelende column. Dat de herdenking van 500 jaar Reformatie een goede gelegenheid is om de erfenis van Luther en Calvijn kritisch te bevragen, kan ik alleen maar onderstrepen. Een boek als ”The Unintended Reformation” van de rooms-katholieke historicus Brad Gregory waar de columnist naar verwijst, biedt hiertoe ruim voldoende materiaal.

Minder overtuigend is het voorbeeld dat Spruyt geeft. Het kapitalisme, met in zijn kielzog globalisering, consumentisme en milieuproblematiek, zou volgens hem ondenkbaar zijn zonder de Reformatie. Ook de transformatie van de hebzucht van een christelijke hoofdzonde naar bijna een deugd in moderne tijden, schaart hij onder de onbedoelde gevolgen van de Reformatie.

Lees verder

Advertenties

Calvijn en economie

Calvijn

Calvijn

Volgens premier Balkenende [1] dankt Nederland veel aan Johannes Calvijn (1509-1564). Het Calvijnjaar 2009 is zijn inziens een kans om deze grote denker te eren, die – zonder clichés – actuele betekenis heeft, zelfs in tijden van de kredietcrisis. Balkenendes hoofdstelling is “dat het open en vrije karakter van de Nederlandse samenleving niet tegenstrijdig is aan het werk van Calvijn en het calvinisme, maar er eerder schatplichtig aan is”. Hij baseert dit op de waarneming dat Calvijns bijbels gefundeerde theologie tevens maatschappelijke consequenties had, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van de moderne markteconomie. Calvijn keerde zich tegen woeker, stond het vragen van rente op geld toe en was niet vies van het verdienen van geld. Het was Max Weber die reeds een bevorderend verband zag tussen protestante ethiek (eigen verantwoordelijkheid, soberheid, het belang van arbeid) en het kapitalisme. Balkenendes conclusie luidt dat er morele ankerpunten zijn te vinden in Calvijns theologie die ons kunnen steunen in de economische en financiële crisis.

Lees verder